De ander en ik ....... ik en de anderMentale analyse Naast fysieke basisbehoeften kennen mensen sociale basisbehoeften. Mensen kunnen (soms) niet zonder andere mensen en (soms) niet met andere mensen. Dat uit zich in allerlei gedrag. Op zich is het interessant en zinvol om te kijken hoe je je gedraagt en hoe je met je gedrag invloed uitoefent op anderen. Omdat ook cultuur (mentaliteit, attitude, waarden en normen) van invloed is op dat gedrag speelt dat naast de vaardigheden in mijn trainingen ook een belangrijke rol. In vaardigheidstrainingen gebruiken we daarvoor onder andere het model 'de Roos van Leary'. Een handig model aan de hand waarvan je kunt oefenen met verschillende soorten gedragingen en hun effecten op elkaar. Even zo interessant en leerzaam is het om te onderzoeken welke patronen onder je gedrag zitten. Pieter van de Griend (1922-2001) heeft een concept ontwikkeld dat inzicht geeft in de basisprincipes die onder ons sociaal gedrag liggen. Het draait in zijn model om het gegeven dat mensen graag verbondenheid (je hoort ergens bij) en gescheidenheid (ik ben ook een afzonderlijk individu) willen ervaren. Liefst willen we beiden gelijktijdig. Dat geeft spanning en soms angst. Gebaseerd op deze uitgangspunten heeft hij het model 'Mentale Analyse' ontwikkeld. Niske Verweij,door hem opgeleid, heeft het model verder geconcretiseerd (www.mentaleanalyse.nl). In mijn ogen heeft van de Griend een prachtig concept ontwikkeld. Het geeft een goed inzicht in belangrijke sociale elementen die zich diep in de mens afspelen. Het is bij mijn weten het enige model waarin de door veel mensen ervaren spanning tussen verbondenheid en gescheidenheid zo duidelijk tot uiting en inzicht komt. Door de concretiseringen van Verweij wordt het persoonlijke concept mits goed vastgesteld, ook heel goed benutbaar in het dagelijks leven. Ik gebruik het model als coachvragen gaan over mens zijn tussen de mensen. |
